9 Ιαν 2007 - Κλεάνθης Παλαιολόγος, o γεροπλάτανος της Λεσβ. Άνοιξης

PDF Εκτύπωση E-mail

ΠΑΡΘΕΝΗΣ ΑΛΒΑΝΟΣ
Συνεστίαση 9ης Φεβρουαρίου 2007

Κλεάνθης Παλαιολόγος, ο γεροπλάτανος της Λεσβιακής Άνοιξης

 

Έχω τη μεγάλη τιμή απόψε,  ύστερα από παράκληση του ρέκτη και καταξιωμένου προέδρου του ροταριανού Ομίλου Μυτιλήνης κ. Σπύρου Καρδακάρη, να σας παρουσιάσω τη ζωή και το έργο ενός εκλεκτού τέκνου της Λέσβου, τον Κλεάνθη Παλαιολόγο. 
Ο παθιασμένος Λεσβολάτρης πρόεδρος σας, μου έκανε την τιμητική πρόταση να είμαι ο ομιλητής της αποψινής βραδιάς, υπό έναν όρο: Να επιλέξω ως θέμα της ομιλίας μου μία προσωπικότητα της Λεσβιακής Πνευματικής Άνοιξης. Και η επιλογή έγινε, «ΚΛΕΑΝΘΗΣ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ» «Ο γεροπλάτανος της Λεσβιακής Άνοιξης».
Αρχικά θα αναφερθώ στα βιογραφικά του και στη συνέχεια στο συγγραφικό του έργο και την προσφορά του στον αθλητισμό και στα γράμματα.
Ο Κλεάνθης Παλαιολόγος γεννήθηκε στην Αθήνα 11 Νοεμβρίου 1902 και μεγάλωσε στη Μυτιλήνη, όπου και τελείωσε το Γυμνάσιο. Πατέρας του ο ιερέας παπά - Παλαιολόγος η Παπα-Χαστάς.  Σε ηλικία δεκαοχτώ ετών κατετάγη στο στρατό και υπηρέτησε στην εκστρατεία της Μικρασίας σαν ο λοχίας του ιππικού. Μετά το τέλος του πολέμου, εγγράφηκε στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές του μέχρι τις πτυχιακές εξετάσεις, φοιτώντας παράλληλα και στο Διδασκαλείο Γυμναστικής, αυτό που στην πραγματικότητα, αποτελούσε τη μεγάλη του αγάπη! Τη γυμναστική! 
Όταν αποφοίτησε από το Διδασκαλείο Γυμναστικής το έτος 1926 διορίστηκε καθηγητής γυμναστικής στο Πρακτικό Λύκειο Μυτιλήνης και υπηρέτησε εκεί μέχρι το έτος 1929, εκδηλώνοντας πολλαπλή δραστηριότητα στην οργάνωση σχολικών γυμναστικών επιδείξεων, στην ίδρυση και ανάπτυξη του Λεσβιακού Αθλητισμού, Στίβου, Κολύμβησης και Ποδοσφαίρου και συνέβαλε στην ίδρυση και εξάπλωση του Προσκοπισμού στο νησί.

Το υπουργείο Παιδείας εκτιμώντας τη δραστηριότητα του αυτή, τον επέλεξε να σταλεί με κρατική υποτροφία στη Βασιλική Ακαδημία Σωματικής Αγωγής της Βουδαπέστης, όπου έκανε με επιτυχία τις μεταπτυχιακές του σπουδές και εκεί γνωρίζεται με τον Ούγκρο προπονητή στίβου Όττο Σίμιτσεκ, ο οποίος ήρθε στην Ελλάδα ως προπονητής και επί πενήντα έτη υπήρξαν φίλοι και συνεργάτες. 
Στην συνέχεια απεστάλη και πάλι με κρατική υποτροφία στην Ανωτάτη Σχολή Αθλητισμού του Βερολίνου για ένα εξάμηνο και εκεί γνωρίζεται με τον Γερμανό Κάρολο Ντίμ, ολοκληρώνοντας έτσι τον κύκλο των μεταπτυχιακών του σπουδών. Επέστρεψε στην Ελλάδα και τοποθετήθηκε ως καθηγητής στην Εθνική Ακαδημία Σωματικής Αγωγής, όπου υπηρέτησε σαν υποδιευθυντής και τέλος ως διευθυντής της, μέχρι το 1963, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε με το βαθμό του Γενικού Επιθεωρητού Σωματικής Αγωγής και με τον τίτλο του επίτιμου Διευθυντού της Εθνικής Ακαδημίας Σωματικής Αγωγής (ΕΑΣΑ).
Παρέλειψα να πω ότι είχε παντρευτεί την Αγλαΐα  Αναγνωστόπουλου τη μεγάλη του αγάπη και απέκτησε ένα γιο τον Άγγελο. Καθ’ όλο το διάστημα της μακράς Καριέρας του, ο Κλεάνθης Παλαιολόγος υπήρξε ένας ακάματος εργάτης του Ελληνικού Αθλητισμού και της Γυμναστικής.

Εργάστηκε σαν προπονητής ποδοσφαίρου, κολύμβησης και στίβου σε πολλούς αθλητικούς συλλόγους, αλλά και σε εθνικές ομάδες. Ήταν επί δεκαπέντε χρόνια μέλος του ΣΕΓΑΣ, μέλος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, αντιπρόεδρος του Διεθνούς Συνδέσμου Προπονητών Στίβου, ιδρυτικό μέλος και μόνιμος ομιλητής της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας και αντιπρόεδρος της κατά την τελευταία δεκαετία της θητείας του, ως 1986, συνάμα δε και διάπυρος κήρυκας της Ολυμπιακής Ιδέας. Επί δέκα χρόνια Γενικός Γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Προπονητών Αθλητισμού και μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Φυσικής Αγωγής.

ΔΙΑΚΡΊΣΕΙΣ ΠΟΥ ΤΟΥ ΔΟΘΗΚΑΝ

Για την πολύπλευρη συμβολή του στην ανάπτυξη του ελληνικού Αθλητισμού και στη διάδοση του Ολυμπιακού πνεύματος και του Ολυμπισμού, έτυχε πολλών τιμητικών διακρίσεων. ΤΙΜΗΘΗΚΕ: 
1. Από την Ελληνική Πολιτεία με το παράσημο του Φοίνικα 
2. Από την Πανεπιστημιακή Σχολή Φυσικής Αγωγής της Βουδαπέστης με τον τίτλο του επίτιμου Διδάκτορα. 
3. Από την Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή με τα ανώτατα διάσημά της. 
4. Με το παράσημο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής,  «Χάλκινο Ολυμπιακής διακρίσεως» 
5. Με το παράσημο του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων (ΣΕΠ) για τις πολυετείς υπηρεσίες του στον Προσκοπισμό. 
6. Με το χρυσό μετάλλιο της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας, για την εικοσαετή προσφορά του, ως ομιλητού και οργανωτού των 40 Διεθνών και Ελληνικών συνόδων της. 
7. Με το χρυσό μετάλλιο του ΣΕΓΑΣ για την πολυετή προσφορά του στον Ελληνικό Αθλητισμό 
8. Με το χρυσό μετάλλιο του Πανελληνίου Συλλόγου Αθλητικού Τύπου 
9. Έπαινος λογοτεχνίας της Ακαδημίας Αθηνών για το μυθιστόρημά του «Νταη- Παναγιώτης».

Η πνευματική του δραστηριότητα υπήρξε επίσης μεγάλη. Έγραψε δεκαοχτώ βιβλία για αθλητισμό, κολύμπι, γυμναστική, ορειβασία, έκανε πολλές διαλέξεις σε όλη την Ελλάδα, δημοσίευσε εκατοντάδες άρθρα και συνεργασίες σε εφημερίδες και περιοδικά, πολλά από τα οποία αναδημοσιεύτηκαν σε ειδικά περιοδικά στην Ευρώπη.

Το όνομα του, η όλη του υπόσταση, βγήκε έξω από την Ελλάδα. Σαράντα φορές συνόδεψε ομάδες μας και έλαβε μέρος σε συμβούλια σε όλο τον κόσμο.
Σαν ένας άνεμος ούριος φύσηξε πάνω από την Ολυμπιακή δάδα και την γιγάντωσε. Έγραψε πολλά βιβλία για τον αθλητισμό, όπως:

1. Οι δρόμοι ταχύτητος και εμποδίων, 1928
2. Προπόνησις αθλητών, ρίψεις, 1931
3. Το κολύμπι ως σπόρ και ως άθλημα, 1933
4. Το άλμα επί κοντώ, 1939
5. Το κολύμπι ως Εθνικό αγώνισμα των Ελλήνων, 1939
6. Ευχάριστη πρωινή γυμναστική, 1947
7. Το κολύμπι, Α΄Έκδοση, 1948 | Β΄Έκδοση, 1950
8. Ανάβαση στον Όλυμπο, 1951
9. Το κολύμπι για όλους, 1962
10. Ιστορία των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων, 1976
11. Ολυμπία - Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αρχαιότητα, 2003
12. Από τους θρύλους της Ολυμπίας, 1972
13. Μιχάλης Δόριζας  ο αθλητής ο επιστημών ο άνθρωπος, 1989
!4.  Ιστορία του Ελληνικού Αθλητισμού, 1988
15. Η πνευματικότητα του Αθλητισμού, 1981
16. Ιστορία της Ελληνικής Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων, 1982

Το τελευταίο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «OLYMPIC» της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, μεταφρασμένο στην ισπανική, αγγλική και γαλλική γλώσσα. Κυκλοφόρησε επίσης στη Ρουμανία μεταφρασμένο στα ρουμάνικα.

 

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ

Ο Κλεάνθης Παλαιολόγος έγινε ευρύτερα γνωστός και ως πεζογράφος μόλις το 1971, όταν κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Νταη- Παναγιώτης». Ως τότε, σαν λογοτέχνης δεν είχε ξεπεράσει ένα στενό κύκλο ανθρώπων που εκινούντο γύρω από κάποια περιοδικά και βέβαια έχερε καλής φήμης ανάμεσα στους Μυτιληνιούς. 
Από το 1920 είχαν δημοσιευθεί χρονογραφήματά του, αφηγήματα του, διηγήματα του, αναμνήσεις, εκατοντάδες κείμενα. 
Το λογοτεχνικό του έργο ήταν ήδη αξιόλογο, όμως δεν έκανε καμιά προσπάθεια να το παρουσιάσει συγκεντρωμένο να φανεί και πάρα πέρα, ίσως διότι δεν τον ενδιέφερε η υστεροφημία. Έγραφε, γιατί αγαπούσε να γράφει και όχι για να αποκτήσει και μερικούς ακόμα τίτλους. Άλλωστε, κατά μαρτυρία του Τάκη Χατζηαναγνώστου, που ήταν στενός φίλος του και τον «Νταή - Παναγιώτη» δεν είχε πρόθεση να τον κάνει μυθιστόρημα και μόνο μετά από ποίηση του Τάκη Χ. άρχισε να τον μυθοποιεί.
Το 1971 που κυκλοφόρησε ο «Νταη- Παναγιώτης» ο συγγραφέας του ήταν ήδη 69 ετών και όμως δέκα χρόνια αργότερα το 1981 κυκλοφορεί το δεύτερο του μυθιστόρημα «Το λιονταράκι» διαψεύδοντας όσους πιστεύουν ότι υπάρχουν όρια στις πνευματικές δυνάμεις των ανθρώπων. Με το μυθιστόρημα του αυτό μας μεταφέρει στα χρόνια της Τουρκοκρατίας τις παραμονές του ξεσηκωμού του1821. 
Το τρίτο λογοτεχνικό βιβλίο του Κλεάνθη Παλαιολόγου που κυκλοφόρησε το 1989 είναι μια συλλογή 17 διηγημάτων και 36 χρονογραφημάτων με τίτλο «Ένα γλαρόνι». Στο νέο του βιβλίο οι διηγήσεις του πάλλονται από ζωντάνια και παιγνιώδη ζωηρότητα, έχουν νοσταλγία, μεράκι, ζεστασιά, γαλήνη ψυχής…Αναμνήσεις που κρατούν αναμμένη τη φωτόχαρη λαμπάδα μιας περασμένης ανεπίστρεπτης εποχής. Λέει ο Μήτσος Τσιάμης.

Άλλα διηγήματα του, από τα ωραιότερα που έχουν γραφεί ποτέ, είναι με τον τίτλο «Πόσο κρατά ένα κιχ», «Σουσούρλας» και «Μαχαλάδες». Με το κλείσιμο του κύκλου της ζωής του ο Κλ. Παλαιολόγος θα ανατυπώσει ένα από τα τελευταία του διηγήματα, το «Εις τας Πάτρας» και ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης θα δημοσιεύσει στα «Αιολικά Φύλλα» το τελευταίο διήγημα Κλ. Παλ. «Καπετάν Βίρας», για του οποίου τη δημοσίευση τον είχε παρακαλέσει.
Οι πάμπολλες μελέτες και πραγματείες, τα άπειρα άρθρα, αναλύσεις και χρονογραφήματα του, στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο, τον έκαναν γνωστό σε διεθνές επίπεδο, σαν τον μοναδικό ιστορικό και ερευνητή των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων και σαν ένα από τους εγκυρότερους αναλυτές και αποστόλους του πνεύματος της Ολυμπίας και του Ολυμπιακού Ιδεώδους. Σημαντικότατη υπήρξε η συμβολή του στη συγγραφή του μνημειώδους έργου της «Εκδοτικής Αθηνών» με τίτλο «Η ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. 
Μόνιμη και σταθερή επιδίωξη του υπήρξε η προβολή της αμετακίνητης πεποίθησής του για την «Πνευματικότητα του Αθλητισμού» για την οποίαν αφιέρωσε πάμπολλες πραγματείες διαλέξεις και άρθρα.

Ο Κλ. Παλαιολόγος απεβίωσε στις 25 Αυγούστου 1990, αφήνοντας πίσω του ένα συγγραφικό έργο που οι προεκτάσεις του δεν έχουν ακόμα αξιοποιηθεί, αλλά και ένα αξιομνημόνευτο παράδειγμα πίστης και αφοσίωσης στα ιδανικά του πραγματικού Αθλητισμού και των υγιών ιδεών του. 
Όσον αφορά το λογοτεχνικό του έργο ο Μιλτής Παρασκευαΐδης θα γράψει :

«Παραδοσιακός σε όλα τα πεζογραφήματα του και αντίθετος με τους οι υπέρ- μοντερνισμούς, τους σνομπισμούς, ρομποτισμούς και κομπιοντερισμούς της «λογοτεχνικής» συγγραφής, απέδειξε ότι είναι αντάξιος συνεχιστής των παραδοσιακών πεζογράφο μας Στρατή Μυριβήλη και Κώστα Μάκιστου».

Από τη «ΛΕΣΒΙΑΚΗ ΠΑΡΟΙΚΙΑ» των Αθηνών, ως σωματείο, του οποίου ο Κλ. Παλαιολόγος υπήρξε ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος από το 1966 έως το 1985, με δαπάνη των μελών του και για να τιμηθεί το πολύπλευρο έργο του, που τιμά και την πόλη και το νησί, που τον ανέθρεψε, κατασκευάστηκε η μπρούντζινη προτομή του και τοποθετήθηκε σε περίοπτη θέση στο Δημοτικό Κήπο της Μυτιλήνης για να θυμίζει το «Πρυτανείο του κήπου» όπως είχε ονομαστεί το σημείο συγκεντρώσεως της παρέας του  Κλ. Παλαιολόγου κάθε καλοκαίρι όπως μας είπε η δημοσιογράφος Νίκη Τατά- Χούσου .
Ο περιορισμένος χρόνος δεν αφήνει περιθώρια για κριτική η σταχυολόγηση αξιοπρόσεκτων κειμένων χαρακτηρισμών και ύμνων και ιδιαίτερα από σημειώματα πνευματικών συντοπιτών μας, που ποικιλότροπα διατράνωσαν τον θαυμασμό και την αγάπη τους, μα και τη λύπη τους για την απώλεια του Κλ. Παλαιολόγου.

Θα το πράξω όμως, διότι το θεωρώ καθήκον προς τον εκλεκτό αυτό τέκνο της Λέσβου και συμπατριώτη μας.

1. Κώστας Μίσιος (συγγραφέας) έγραψε στο περιοδικό της «Λεσβιακής Παροικίας»:

Ένας από τους τελευταίους πρωταγωνιστές της ανεπανάληπτης Λεσβιακής Άνοιξης. Μία σπουδαία μορφή του αθλητικού και πνευματικού κόσμου της Ελλάδος δεν υπάρχει πια. Δεν είναι εύκολο να συμπυκνώσεις σε λίγες σελίδες τη ζωή και το έργο του ανθρώπου τούτου που υπήρξε, «μια από τις πιο ολοκληρωμένες φυσιογνωμίες της Λεσβιακής ιστορίας του αιώνα μας», «μία από τις μεγάλες μορφές που πέρασαν από το χώρο του ελληνικού αθλητισμού», ίσως η τελευταία ρομαντική ψυχή του…
Είναι πολύ δύσκολο να γράψεις γι αυτήν την «ανεξάντλητη δεξαμενή γνώσεων φιλτραρισμένων, από την εθνική αυτογνωσία και αίσθηση του αιωνίου, που όταν μιλούσε ή έγραφε γινόταν αστείρευτη σε δροσιά, ανθρωπιά, χιούμορ, εκφραστικό πλούτο, «λαλέουσα πηγή». Πένα που δούλευε μέχρι την τελευταία πνοή για να εξυπηρετήσει το νόημα της ζωής, αλλά και για να προσφέρει την αγάπη στους ανθρώπους.

2. Θανάσης Παρασκευαΐδης (Δικηγόρος)

Ο Κλεάνθης μέχρι την τελευταία του πνοή είχε στο νου του την Ολύμπια. Η αλκή του η ευδόκιμη, δόθηκε κατά κύριο λόγο, στην προσπάθεια του να εμπνεύσει στους αθλητές «τα ωραία, τα μεγάλα ιδανικά των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων».
Τη δύναμη του, τη μέριμνα του εκεί την είχε, και το βιβλίο του «Θρύλοι της Ολυμπίας» για το οποίο τιμήθηκε με το χρυσό βραβείο της «Διεθνούς Ακαδημίας των Παρισίων», εκεί ο Κλεάνθης αναδείχθηκε σαν μια από τις αναμφισβήτητες μορφές του ελληνικού αθλητισμού, που μετά το χαμό του έγινε πτωχότερος, γιατί χάθηκε η φωνή κι επιμονή, η συνεχής, οι νουνεχής, η ακατάβλητη που με τόση σαφήνεια, αλλά προ παντός με τόση πείρα, βιώματα και σοφία διακήρυττε σε όλους τους τόνους της ωραίας του λαλιάς, έλεγε: «Οι Ολυμπιακοί αγώνες είναι η ανθρώπινη φιλοσοφία του αγώνα, για την επιθυμία της υπεροχής και της διάρκειας. Η ηθική του καθαρού ανταγωνισμού και όχι ο αντιφυσιολογικός  εκβιασμός του ανθρώπου, για υψηλά ρεκόρ.

3. Δημήτρης Λεοντής (Δ/ντης Κοιν. Πρόνοιας Ν. Λέσβου)
Ο ξεχωριστός άνθρωπος και ξέχωρος Λέσβιος με το όχι και τόσο συνηθισμένο όνομα, αυτό το ωραίο από κλέος και άνθος, θα λέγαμε, σύνθετο όνομα, που απηχούσε, μία δεσπόζουσα ζωντανή παρουσία, ανάμεσα στη Μυτιλήνη και Αθήνα, ο αξιομακάριστος και αξιάκουστος συγγραφέας και Θρυλικός ενσαρκωτής της Ολυμπιακής Ιδέας ο Κλ. Παλαιολόγος αειθαλής και ακατάβλητος ως τα γεράματα του, είχε κυριεύσει τις καρδιές των παρακολουθητών της πορείας του και των οποίων συνομιλητών του, με την συμπαθέστατη μορφή του, τον τετράγωνο λόγο του, το ύφος, το χιούμορ του, τους σοφούς λογισμούς του, τους ευφυείς αστεϊσμούς του και τη λαμπυρίζουσα στα μάτια του αιθρία της ψυχής του, αυτήν την αέναη δική του αιθρία, πούχε την αντανάκλασή της, στα ευανάγνωστα κείμενα του γραφικού χαρακτήρα του…Ο Κλεάνθης είχε κλείσει μέσα του τη Λέσβο και ζούσε μαζί της και στις σπουδές του και στις συναναστροφές του, στα ταξίδια του, στα πνευματικά του ορμήματα, στις δημιουργίες του, στις κατακτήσεις του, στις διακρίσεις του. Τόχε καύχημα να λέει πως ήταν η Λέσβος και η παθιασμένη αυτή πατριδολατρία του τον έφερνε κάθε καλοκαίρι στο νησί του, όπου ξανάνιωνε ανασαίνοντας τον αέρα του και ξαναβρίσκοντας τον καλύτερο εαυτό του, στα μεγάλα χρόνια των παιδικών βιωμάτων του και των νεανικών φτερουγισμάτων του.

4.  Μήτσος Τσιάμης (συμβολαιογράφος και ποιητής) έγραψε:

Κλεάνθης Παλαιολόγος ένας σεμνός, ευγενείς, ανεξίκακος, φιλόπονος, καλός καγαθός, στην πιο υψηλή έκφραση βαθύς στοχαστής, με την ήρεμη σκέψη ο γνωστός αειθαλής, με την άδολη καρδιά, τελευταίος μάχιμος φρουρός της πρώτης «Λεσβιακής Άνοιξης». Δρασκέλισε με γόνιμους βηματισμούς μία πολύχρονη δημιουργική πορεία, στη χώρα των ιδεών, για να οικοδομήσει μία πολύτιμη πνευματική συγκομιδή με ένα έργο πολύμορφο, που τιμά και πλουτίζει τη Λεσβιακή Γραμματεία με Πανελλήνια ακτινοβολία.

5. Στράτης Αναστασέλλης (λογοτέχνης) έγραψε: 
Ο σοφός δάσκαλος, ο εγκάρδιος και μπεσαλής φίλος, ο μερακλής άντρας. Στα φερσίματα του η αρχοντιά του Μυτιληνιού παλικαριού. Σεμνός, λεβέντης αγνός Καλοσύχαρος. Συντρέχτης στους πονεμένους, πολύγνωρος, πολυαγάπητος ο Κλ. Παλαιολόγος.  Αγαπούσε τη ζωή και τη χαιρόταν σαν παιδί το φτηνό παιχνιδάκι. Αγάπες πολλές. Το ύπαιθρο, τις εκδρομές, την άθληση. Όχι σαν επάγγελμα, σαν ασχολία, μα σεβντάς και βίωμα και πάθος. Αγαπούσε τους ανθρώπους, την καλή συντροφιά, το γλέντι. Με καλή παρέα, καλό κρασί και μεζέ μια ελιά, το τραπέζι μετάλλαζε σε αρχοντικό συμπόσιο. Η Μυτιλήνη, μεγάλη αγάπη, γκαρδιακιά! Ο έφηβος των 88 χρόνων, αγέραστος, χαμογελαστός και πράος. Κι αν τόφερνε η ανάγκη για το σωστό, μαχητής ανυποχώρητος. Ακάματος εργάτης του λόγου, φιλοπαίγμων, χωρατατζής με το λαφράστιχο Μυτιληνιό πνεύμα, όμορφος άνθρωπος, παλικάρι σε όλα του. Άξιος διανοητής και όχι αλαλλάζων ταβατουρτζής. Ευπρόσιτος σούδινε τόπο κοντά του να μάθεις ό,τι εκείνος κάτεχε .Ομιλητής άνετος, μελίρρυτος. Όποιος δεν τον άκουσε στην Ολυμπία να ιστορεί το μεγαλείο της, δεν απογεύτηκε τη χαρά της γνώσης. Με τις δροσοσταλίδες της καλοσύνης του κοινωνήσαμε το απόσταγμα της ανθρωπιάς, τη γνώση τη θαλπωρή της καλής παρέας.

6. Μαρία Αναγνωστοπούλου (συγγραφέας)
Ο Κλεάνθης έζησε μία γεμάτη ζωή. Πολλά έδωσε και πολλά πήρε. Συμπλήρωσε το βιολογικό του κύκλο, όσο γινόταν κι έφυγε. Όμως άφησε πίσω του ένα μεγάλο πνευματικό και αθλητικό έργο και το παράδειγμα ενός ανθρώπου που έμεινε πιστός στα ιδανικά του. Έτσι θα τον θυμόμαστε εμείς, πιστεύω και αυτοί που θα έρθουν ύστερα από μας.

7. Παναγιώτης Παρασκευαΐδης (φιλόλογος - Ιστορικός) 
Για την λογοτεχνική δημιουργία του Κλ. Παλαιολόγου δίδει περιγραφικό χαρακτηρισμό γράφοντας μεταξύ άλλων: 
Γενικά ο Κλεάνθης δεν μένει κολλημένος στο παρελθόν και δεν αναμασά με λόγια οδύνης τις πίκρες που έζησε. Δεν σκλαβώνεται από το παρελθόν και δεν παρασύρεται απ’ την απατηλή ομορφιά που δημιουργεί στη μνήμη. Το βλέπει με αγάπη, καλοσύνη και εύθυμη διάθεση και μας άφησε θαυμάσιες σελίδες όχι αρρωστημένης επιθυμίας επιστροφής σ’ αυτό, αλλά η ζωηρής παράστασής του, που δημιουργεί  ευθυμία, συνοδευόμενη από μία παιδαγωγούσα μελαγχολία.

8. Στρατής Μισγίρης (δάσκάλος)
Η λεσβιακή διηγηματογραφία έχασε στις 25 Αυγούστου 1990 τον 88 χρονο πατριδολάτρη συγγραφέα της. Όμως ο Κλ. Παλαιολόγος ζει στη σκέψη μας, στην ψυχή μας, στην καρδιά μας. Η τέχνη του αναβλύζει κελαρυστή μέσα από τα έργα του και ξεπηδά ζωντανή, γάργαρη, κρυστάλλινη.

9. Π.Δ. Πανταζής Έγραψε:
Ο Κλεάνθης δεν ήταν απλώς ένας μύστης της Ολυμπιακής ιδέας, ούτε μόνο ένας σημαντικός συγγραφέας των λεσβιακών γραμμάτων, καθώς επίσης και ένας μεγάλος λέσβολάτρης, όχι μόνο με λόγια, αλλά και με βαθύ αίσθημα και επίμονο αγώνα. Ήταν και ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος, ένας «καλός καγαθός», όχι βέβαια με την έννοια του καλοκάγαθου, που δίνουμε σήμερα στο όρο, αλλά με την αρμονική εκείνη σύζευξη των δυνάμεων του ανθρώπου, που εννοούσαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι. Υπηρέτησε και το πνεύμα και το σώμα στην αρμονική τους αυτή σχέση και τις ιδέες του, τις ενσάρκωνε στην ύπαρξη του. Γι αυτό και κάθε σχέση και επαφή μαζί του στάλαζε στην ψυχή μας το αίσθημα μιας ανυστερόβουλης αγάπης αλλά και μιας αληθινής ομορφιάς.

10.  Κώστας Μίσσιος (συγγραφέας) έγραψε: 
Οι σύντομες τούτες αναφορές στη ζωή και το έργου του Κλ. Παλαιολόγου δεν εξαντλούν βέβαια τους χώρους δράσης του, ούτε καν οριοθετούν την πολυδυναμικότητα και πολυδιάσταση της προσωπικότητας του. Είναι ένα προσχέδιο μέλλουσας ευρύτερης καταγραφής που του την οφείλουμε και γιατί τίμησε το νησί μας, και, όπως λέει ο Μήτσος Τσιάμης: και για την απροσμέτρητη και ακατάπαυστη αγάπη του για τη Μυτιλήνη, που την απαθανατίζει με της παντάξιας τέχνης το μαγιοβότανο και τις πολύχρωμες και απειρόκαλες περιγραφές του με το θείο κονδύλι  του θεοσέβαστου τεχνίτη, που ξέρει να μας συγκινεί, με ένα εύπλαστο και υποβλητικό λόγο. Και ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης μας λέει: Αυτός ήταν ο Κλ. Παλαιολόγος. Το φως του έσβησε αφού διέγραψε μία μεγάλη τροχιά μέσα στο χρόνο. Το γραπτό το έργο θα εξακολουθεί και στο μέλλον να τέρπει, να διδάσκει να φωτίζει!

 

Ευχαριστώ